naar "onderwerpen"
Heb even geprobeerd er een enigzins samenhangend verhaal van te maken:

Voor de navigatie aan boord heb je eigenlijk 2 mogelijkheden, je kunt gebruik maken van recente papieren kaarten, in combinatie met een handheld gps of gebruik maken van een electronische (kleuren)plotter of pc.

Het verschil zit ‘m vooral in de prijs, handigheid en bruikbaarheid.

Wat ons vooral tegenviel was hoe “handig” de huidige plotters in het gebruik zijn. We hadden al een handheld GPS, waarmee we eenvoudig op de papieren kaart de positie konden vinden en de bearing, maar zouden het wel handig vinden als iemand zonder echte kennis van navigatie ook kon vinden waar we ons begaven. Dit zou dan moeten kunnen gebeuren met een plotter of pc, in de trant van “what you see is where you are” (in de buurt van ondiepten etc etc).

Na lang wikken en wegen hebben wij toen besloten om voor een oplossing te gaan op basis van een PC. Vooral omdat de kosten een stuk lager waren (plotters kosten toch altijd nog ruim duizend euro tot wel 2 duizend euro, en vaak heb je dan een onduidelijk scherm waar je nog niet veel op ziet, laat staan dat ik mijn moeder dit jaar nog uit had kunnen leggen hoe ze werkten). Ook de kosten van het updaten van de kaarten was vele malen hoger en niet iets wat je tussendoor even kon doen (door het gebruik van per apparaat verschillende geheugenkaarten en kaarttypes, welke niet onderling uitwisselbaar zijn). Een oude laptop hadden we nog wel liggen, en gps-ontvangers voor de pc kosten tegenwoordig ook niet meer dan 80 euro meer. En een voordeel van een PC aan boord is ook vooral dat je niet gebonden bent aan een soort programma, kaarttype en je later ook nog meer met deze pc kan gaan doen. Ook zijn de kosten voor een losse pc lager, een laptop vind je tegenwoordig al voor minder dan 1000 euro.
naar "onderwerpen"
Een groot nadeel van een pc tegenover een plotter is dat ze vaak meer ruimte innemen en niet “fool”-proof zijn. De software moet geinstalleerd worden, batterijen moeten opgeladen worden en ze staan niet in 1 seconde aan. Software gaat na verloop van tijd ook wel eens kapot (uitzetten zonder af te sluiten, verliezen van spanning van de batterij) en ze lijken vaak toch wat minder stoot, slag en waterbestendig dan de hedendaagse plotter.

Zelf hebben we toen gekozen voor een zo klein mogelijke, stootbestendige en energie zuinige pc. Deze zogenaamde “mini-pc’s” zijn vaak niet groter dan een woordenboek, bevatten geen draaiende slijtagegevoelige onderdelen naast de hardeschijf en zijn zeer energiezuinig. Daarbij werken ze precies zo als de pc op je bureau of thuis. De pc die wij gebruiken is er een gebaseerd op een “via-epia” moederbord. Dit is een zogenaamde “embedded” device, wat zoveel wil zeggen dat alle onderdelen die in een normale pc los zijn (processor, geheugen, videokaart, geluidskaart etc etc) hierbij in een klein pakketje zijn samengevoegd. Je hoeft dan dus ook niet bang te zijn dat componenten onderling niet met elkaar werken. Het toevoegen van een harde schijf is voldoende om een werkend systeem te hebben.

Quote:

De door ons gebruikte "mini-pc" met afmetingen 234(W) x 177(D) x 49(H) in mm: naar "onderwerpen" En een schitterend systeem dat compleet opgetrokken is uit aluminium en niet groter is dan een autoradio!

De hardeschijf van keuze zou voor een pc op een boot altijd een laptophardeschijf moeten zijn, deze zijn vele malen beter bestand tegen schokken en grote temperatuursverschillen en daarbij ook veel kleiner en energiezuinig. Groot voordeel van de op de “Epia” gebaseeerde pc’s is ook dat ze direct op 12 volt werken, je hebt dus geen losse voedingen of omvormers nodig, hetgeen weer gunstig is voor de eenvoud en gebruik.
Verder konden we destijds via via erg goedkoop aan een 12 inch LCD inbouw-LCD scherm komen, hetgeen we mooi in het schuine stuk boven de kaarttafel konden plaatsen. Dit scherm had ook nog eens een zogenaamde “Touchscreen” interface, hetgeen wil zeggen dat je dit scherm juist wel met je vette vingers aan mag raken, om zo de kaart te verslepen of bepaalde opties aan en uit te zetten. Bijkomend voordeel van touchscreens is dat ze over het algemeen goed tegen een stootje kunnen. Het geheel ziet er nu boven onze kaarttafel uit alsof het er altijd heeft gezeten.
naar "onderwerpen"
De voeding van het PC en scherm gaat direct naar onze group “central navigation”, dus zodra we de navigatieapparatuur aanzetten springt de PC en het scherm aan. Tussen de groep en de pc/monitor hebben we wel een kleine spanningsbeveiliging gezet, zodat eventuele piekspanningen de pc of het scherm niet kunnen beschadigen.

Aan de pc zijn verder gekoppeld een kleine GPS muis, welke boven onze kaarttafel ligt. Dit kleine apparaatje doet niets anders dan vanaf het moment dat de PC aangeschakeld wordt zoveel mogelijk (maximaal 12) sattelieten opsporen en de juiste positie via het NMEA protocol doorgeven. De software die je gebruikt kan daarmee dan weer de koers/positie/snelheid/hoogte etc bepalen. Ook hebben we aan ons pc’tje een losse WIFI ontvanger geplaatst. Dit vooral om met de PC af en toe thuis de kaarten te kunnen updaten, maar een bijkomstige leuke functie was dat we de afgelopen North Sea Regatta (en in de toekomst wellicht vaker) even onze email konden lezen en een foto’tje vanuit scheveningen naar huis konden mailen! Dit kan uiteraard ook via een gsm-telefoon, maar dit gebruiken wij zelf niet.

Een eventuele toevoeging aan een pc kan ook een losse navtext ontvanger zijn en ook weerfaxen kunnen op een pc (met de juiste uitbereidingen naar de marifoon) ontvangen worden, de mogelijkheden bestaan ervoor.

Als je dan eenmaal gekozen hebt voor een pc aan boord om je te helpen bij de navigatie, is het belangrijk om te kijken welke software je het makkelijkst in gebruik vind en welke de mogelijkheden geeft die je zoekt. Bij de software zit ook weer een groot verschil, namelijk in de gebruikte kaarten: raster- of vectorkaarten.

naar "onderwerpen"

Quote:

Voorbeeldje van een vectorkaart in "Tsunamis Navigator":

naar "onderwerpen"
Voorbeeldje vectorkaarten WINGPS 4:



naar "onderwerpen"
Het verschil in raster- en vectorkaarten laat zich niet makkelijk uitleggen maar ik zal het proberen. Een rasterkaart moet je eigenlijk zien als een ingescande of getekende kaart. Ze bevatten net als vectorkaarten en papieren kaarten alle informatie zoals ze op papieren kaarten staan, maar hebben maar een beperkt detailniveau. Je kan ze niet oneindig inzoomen. Nu is het zo dat alle rasterkaarten (minimumdetail niveau is 120dpi, een mate van “scherpheid”) al meer dan duidelijk genoeg zijn om van te navigeren dus dat is het probleem niet. Vectorkaarten zijn geen “tekeningen”, maar bestaan uit lijnen en krommen om dieptegebieden en kustlijnen aan te geven. Doordat deze kaarten dus uit duizenden coordinaten bestaan in plaats van een beperkt aantal pixels, kun je hiermee inzoomen tot op de meter. Niet dat dit direct een groot voordeel oplevert, maar toch. Een groot voordeel van vectorkaarten is wel, dat je omdat het niet “ingetekend is”, bepaalde informatie die voor jou wel of niet belangrijk is uit kan zetten. Zo zou je bijvoorbeeld merktekens die je niet nodig hebt uit kunnen zetten om zo wat meer overzicht te creeren. Vectorkaarten komen dan ook vooral uit de professionele zeevaart en de programma’s die hiervan zijn afgeleid zijn dan ook erg uitgebreid maar hebben ook wel een steile leercurve (althans wat onze ervaring is).
Van alle soorten programma’s zijn er genoeg gratis demonstraties te vinden en het is dan ook vooral belangrijk om zelf te kijken wat je het prettigst vind werken. Groot voordeel van de populaire rasterkaarten is wel dat ze erg goedkoop zijn en goed genoeg om van te navigeren. Erg populaire software die rasterkaarten gebruikt is bijvoorbeeld (het door ons gebruikte) WINGPS (www.stentec.nl). WinGPS komt in verschillende versies, namelijk de gratis “lite” versie, waarmee het alleen mogelijk is om op gekochte kaarten te zien waar je vaart, wat het traject is dat je afgelegd hebt, wat je bearing, SpeedOverGround en positie is. Daarna heb je de normale WINGPS versie en de “PRO” versie. Met deze versies kun je ook vooraf trajecten inplannen en zelfs andere losse NMEA apparatuur als je windmeter en snelheids/dieptemeter op je PC aansluiten, zodat de pc hier ook tactische informatie uit kan halen (hoe hoog aan de wind etc etc). Ook hier is het weer zo dat je net zo ver kan gaan als je zelf interessant/nodig vind, de meeste gangbare raymarine apparatuur geeft ook NMEA (standaard protocol) output welke begrepen word door de pc.
Een andere leuke feature als je WINGPS gebruikt is het aansluiten en uploaden van informatie naar een losse handheld (garmin) gps. Stel je zet een traject of baan uit op de kaart, eenvoudig door het klikken met de muis op de kaart van je PC oplossing. WINGPS bied dan de mogelijkheid om via de interface kabel van je garmin, de route die je zojuist met enkele klikken hebt uitgezet, te uploaden naar je handheld GPS. Zo kun je dan binnen op de kaart zien waar je bent, maar ook met je handheld GPS buiten zien of je nog de goede kant in gaat. In ieder geval een stuk handiger dan het geklooi met de pijltjes op je garmin (waarvan de meesten niet eens weten hoe het moet).
naar "onderwerpen"
Ook het kopen van kaarten gaat uitermate handig, je neemt je pc mee naar huis, sluit hem daar aan op je scherm/internetverbinding (bij ons dus draadloos omdat we dat thuis ook hebben). Surft naar de site van je navigatiesoftware (bij ons stentec), klikt de kaart aan die je wilt hebben, betaald de 15 euro met je creditcard en voila, een nieuw kaartgebied zit in je pc, waarbij de andere kaarten automatisch geupdate worden naar de laatste versie.

Ik hoop dat het zo een beetje een duidelijk verhaal is, mochten mensen nog vragen hebben, schroom niet ze hier op het forum te stellen.

Enkele interessante links:

onderdelen: www.myelectronics.nl hier hebben ze veel ervaring met minipc’s en zijn ze sinds kort ook bezig om de watersporter te helpen
Rasterkaarten: www.stentec.nl
Vectorkaarten: http://www.transasnautic.com/navigator/index.asp
naar "onderwerpen"